Цуманд Буцах
"Тэр үед байнга хүчгүй, бие засахдаа хүртэл түшүүлэх хэрэгтэй болдог байсан." Өвчтөнд толгой эргэх, ядрах, алхалт тогтворгүй болох шинж давтан илэрч, өдөр тутмын үйл ажиллагаа нь мэдэгдэхүйц хязгаарлагджээ. Орон нутгийн эмнэлгийн шинжилгээгээр гавлын дотор "эзлэхүүнт өөрчлөлт" илэрч болзошгүй гэж үзээд, цаашид туяа эмчилгээ авахыг зөвлөсөн. Гэр бүлийнхэнтэйгээ сайн ярилцсаны дараа өвчтөн стандарт эмчилгээний замаар аль болох хурдан эмчлүүлэхээр шийдсэн: "Гэрийнхэн бүгд зөвшөөрсөн, маргааш нь би өөрөө ирсэн." Манай эмнэлэгт ирэхэд өвчтөн тэргэнцрийн тусламжтай хэвээр байв.
Хэвтэн эмчлүүлсний дараа дүрс оношилгоо нь гавлын дотор үсэрхийллийн голомт байгааг илтгэж, туяа эмчилгээний баг шинж тэмдэг болон дүрсний мэдээллийг уялдуулан системтэй үнэлгээ хийсэн. Хариуцсан эмч: "Голомтын эргэн тойронд өргөн хүрээний хаван үүссэн, мөн дунд шугам ойролцоогоор 1--2 см шилжсэн, тархины хоёр талын хажуу ховдлууд дарагдаж хэлбэр нь өөрчлөгдсөн" гэж тайлбарлав. Ийм өөрчлөлт нь ихэвчлэн толгой эргэх, толгой өвдөх, ядрах, алхалт тогтворгүй болох зэрэг шинжийг нэмэгдүүлдэг бөгөөд эмчилгээ нь зөвхөн "голомтыг хянах"-аас гадна, хаванг багасгах болон гавлын дотор бүтэц дарагдсанаас үүдэх үйл ажиллагааны нөлөөг давхар тооцож хэрэгжүүлэх шаардлагатайг илтгэнэ.
Өвчтөний голомтын байрлал болон дүрс оношилгооны онцлогт тулгуурлан манай баг тухайн хүнд тохирсон нарийвчилсан туяа эмчилгээний төлөвлөгөө боловсруулсан. Эмчилгээний өмнө байрлал тогтоох(хэв авхуулах) ба төлөвлөгөө боловсруулах үе шатанд: тогтмол байрлалд байршуулж дүрс авч, шаардлагатай тохиолдолд өмнөх дүрсний мэдээллийг нэгтгэн ашиглаж, зорилтот бүсийг зурж тодорхойлон, эрүүл тархины эдэд тунгийн хязгаарлалтыг тогтооно. Эмчилгээ хэрэгжүүлэх шатанд дүрс хөтлөгдсөн арга болон стандарт чанарын хяналтын (QA/QC) үйл явцаар хамгаалж, цацраг бүр төлөвлөгөөтэй нийцэж байгааг баталгаажуулна. Ингэснээр тун нь голомт руу илүү төвлөрч онохын зэрэгцээ эрүүл тархины эдэд үзүүлэх шаардлагагүй нөлөөг аль болох багасгана.
Эмчилгээний үед өвчтөн өөрийн мэдэрсэн зүйлээ тодорхой хэлсэн: "Би туяа эмчилгээ хийхдээ хоёр минут болоод л унтаад өгсөн, идэж унтаж чаддаг болсон." Туршлагын хувьд нарийвчилсан туяа эмчилгээ нь төсөөлсөн шиг "аймаар" биш,ихэнхдээ шаардлагатай байрлалдаа зөв хэвтэж, байршуулалтад хамтран ажиллаад, хэдхэн минутын дотор дуусдаг. Эмчилгээ нь инвазив бус тул өвчтөнд ирэх ачаалал харьцангуй бага, курсээ тогтвортой дуусгах боломжийг нэмэгдүүлдэг.
Үе шаттай эмчилгээ дууссаны дараах хяналтын үнэлгээгээр эмч нар: хавдрын эзлэхүүн өмнөхөөс ойролцоогоор 1/3-ээр багассан; эргэн тойрны хаван мэдэгдэхүйц буурсан; дунд шугамын шилжилт 1--2 см орчмоос хэдэн миллиметр болж багассан; хажуу ховдлын дарагдал өмнөхөөс сайжирч, бүтэц нь хэвийнд дөхсөн гэж үнэлжээ.
Дүрсний өөрчлөлттэй уялдан өвчтөний шинж тэмдэг, өдөр тутмын чадвар ч зэрэг сайжирсан: өмнө нь тод байсан толгой эргэх, толгой өвдөх мэдрэмж багасч, хооллолт, нойр сэргэж, алхах чадвар аажмаар сайжирсан. Өвчтөн: "Зүүн талдаа 10 удаа туяа эмчилгээ хийлгэсний дараа аажмаар сайжирсан. Өөрөө алхаж чаддаг, өөрөө бие засах газар ордог болсон. Алхахад асуудалгүй" гэж хэлжээ.
Зүүн талын дүрс: туяа эмчилгээний дараа Баруун талын дүрс: туяа эмчилгээний өмнө
Туяа эмчилгээ нь "нэг удаа хийлгээд дуусдаг" зүйл биш, харин "эмчилж байхдаа үнэлж, үнэлгээний дагуу тохируулдаг" процесс юм. Хавдрын эзлэхүүн багасах, хаван буурах тусам баг нь хяналтын үр дүнтэй уялдуулан дараагийн стратегийг оновчилно. Өвчтөн мөн: "Хавдар багассаных нь дараа хоёр дахь удаагаа төлөвлөгөө гаргаад дахиад хэдэн удаа туяа эмчилгээ нэмээд, бататгая гэж хэлсэн. Би ч зөвшөөрсөн" гэж дурдсан. Дахин үнэлгээнд тулгуурлан бататгах туяа хийх нь эрсдэлийг хянах боломжтой хүрээнд хэсгийн хяналтыг цаашид бэхжүүлэхэд тус дөхөм болдог.
Энэ сайжрал нь өвчтөний тууштай байдалтай холбоотой төдийгүй баг хамт олон үнэлгээ--хэрэгжилт--хяналт--оновчлолыг шат дараатайгаар бодитоор хэрэгжүүлсэн "хаалттай цикл" менежментийн үр дүн юм. Үсэрхийлэлтэй тулгарлаа гээд зөвхөн хүлээхээс өөр аргагүй гэсэн үг биш мэргэжлийн үнэлгээ, стандарт эмчилгээний дэмжлэгийн дор олон өвчтөнд шинж тэмдгийг намжаах, амьдралын чанарыг сайжруулах боломж байж болно. Өвчтөний хувьд хамгийн чухал нь нэр томьёо биш, харин өнөөдөр босож чадах эсэх, маргааш хоол идэж унтаж чадах эсэх байдаг. Шинжлэх ухаанч эмчилгээ болон тасралтгүй дагаж хянах менежментийн хүрээнд өвчтөн бүр амьдрах чадвараа бага багаар өөрийн гартаа дахин авч чадна гэж хүсье.
