Цуманд Буцах
Хөхний хорт хавдар нь хөхний булчирхай эсвэл сүүний сувгийн хучуур эдийн эсээс үүсэлтэй хорт хавдар бөгөөд эмэгтэйчүүдийн дунд хамгийн түгээмэл тохиолддог хорт хавдрын нэг юм. Үүсэхэд олон хүчин зүйл хавсран нөлөөлдөг тул дэлхий даяар өвчлөл өндөр хэвээр байна. Гэсэн хэдий ч эрт үеийн скрининг, стандарт оношилгоо-эмчилгээний тусламжтайгаар олон өвчтөнд таатай таамаглал хүлээгдэх боломжтой.
Хөхний хорт хавдар нь үндсэндээ хоёр том бүлэгт хуваагдана：
1. Эмгэг-эд судлалын төрөл
Хамгийн түгээмэл нь нэвчдэст сувгийн хорт хавдар (invasive ductal carcinoma, 70%–75%), дараагийнх нь нэвчдэст дэлбэнгийн хорт хавдар (invasive lobular carcinoma, 12%–15%) бөгөөд бусад нь медулляр хавдар, салст хавдар зэрэг харьцангуй ховор төрлүүд байна.
2. Молекулын дэд хэв шинжилгээ (ER, PR, HER2 байдлаар)
① Luminal A (хамгийн түгээмэл)：HR эерэг / HER2 сөрөг; дааврын эмчилгээнд мэдрэг, урьдчилсан таамаг харьцангуй сайн.
② Luminal B：HR эерэг / HER2 эерэг эсвэл өсөлтийн идэвх өндөр; дааврын эмчилгээ ± хими эмчилгээ ± чиглэсэн эмчилгээ шаардлагатай байж болно.
③ HER2 хэт илэрхийлэлтэй төрөл：HR сөрөг / HER2 эерэг; анти-HER2 чиглэсэн эмчилгээ голлодог.
④ Гурвал сөрөг хөхний хорт хавдар (TNBC)：HR сөрөг / HER2 сөрөг; түрэмгий шинжтэй, ихэвчлэн хими эмчилгээ үндсэн арга болдог.
1. Удамшлын хүчин зүйл：ойролцоогоор 5%–10% нь удамшлын генийн (жишээ нь:BRCA1/2) мутацтай холбоотой.
2. Дааврын өртөлт：дотоод шүүрлийн эстроген дааврын удаан хугацааны өндөр өртөлт (жишээ нь:сарын тэмдэг эрт ирэх, цэвэршилт оройтох, төрөөгүй байх гэх мэт) нь гол эрсдэл. Гадаад даавар (жишээ нь: цэвэршилтийн дараах дааврын эмчилгээ) ч эрсдэлийг нэмэгдүүлэх боломжтой.
3. Амьдралын хэв маяг：хөдөлгөөний дутагдал, таргалалт (ялангуяа цэвэршилтийн дараа), согтууруулах ундааг хэтрүүлэн хэрэглэх гэх мэт.
4. Бусад хүчин зүйл：цээжний хэсэгт өмнө нь туяа эмчилгээ хийлгэж байсан түүх, зарим хоргүй хөхний эмгэг зэрэг.
1. Тогтмол скрининг：удирдамжийн дагуу клиник үзлэг, хөхний хэт авиан шинжилгээ (УДХ) болон/эсвэл маммографи хийлгэх. Өндөр эрсдэлтэй бүлэгт эрт эхлүүлэх бөгөөд шаардлагатай тохиолдолд MRI нэмэх боломжтой.
2. Эрүүл амьдрал：жингээ эрүүл түвшинд барих, тэнцвэртэй хооллох, тогтмол хөдөлгөөн хийх, архи хэрэглэхийг хязгаарлах, тамхи татахаас зайлсхийх.
3. Эрсдэлийн менежмент：хөхөөр хооллолтыг дэмжих, дааврын орлуулах эмчилгээг болгоомжтой хэрэглэх.
4. Өндөр эрсдэлийн урьдчилан сэргийлэлт：туйлын өндөр эрсдэлтэй хүмүүс (жишээ нь: генийн мутац тээгчид) эмийн урьдчилан сэргийлэлт эсвэл урьдчилан сэргийлэх мэс заслыг авч үзэж болно.
Төгсгөл：
Гуангжоу Жиньшажоу хавдрын эмнэлэг онцлон тэмдэглэхдээ, хөхний хорт хавдар нь “архаг өвчний менежмент”-ийн үе шат руу шилжиж байна гэж үздэг. Хариу арга хэмжээний гол нь шинжлэх ухаанч урьдчилан сэргийлэлт болон стандартчилсан оношилгоо-эмчилгээ бөгөөд тогтмол скрининг, бага инвазив болон нөхөн сэргээх технологийг ашигласнаар эмчилгээний үр дүнг хангахын зэрэгцээ өвчтөний амьдралын чанарыг мэдэгдэхүйц сайжруулах боломжтой. Эерэг хандлагаа хадгалж, мэргэжлийн эмнэлгийн багтай идэвхтэй хамтран ажиллах нь урт хугацааны сэргэлтийн гол цөм юм.
Хөхний хорт хавдар нь хөхний булчирхай эсвэл сүүний сувгийн хучуур эдийн эсээс үүсэлтэй хорт хавдар бөгөөд эмэгтэйчүүдийн дунд хамгийн түгээмэл тохиолддог хорт хавдрын нэг юм. Үүсэхэд олон хүчин зүйл хавсран нөлөөлдөг тул дэлхий даяар өвчлөл өндөр хэвээр байна. Гэсэн хэдий ч эрт үеийн скрининг, стандарт оношилгоо-эмчилгээний тусламжтайгаар олон өвчтөнд таатай таамаглал хүлээгдэх боломжтой.
Хөхний хорт хавдар нь үндсэндээ хоёр том бүлэгт хуваагдана：
1. Эмгэг-эд судлалын төрөл
Хамгийн түгээмэл нь нэвчдэст сувгийн хорт хавдар (invasive ductal carcinoma, 70%–75%), дараагийнх нь нэвчдэст дэлбэнгийн хорт хавдар (invasive lobular carcinoma, 12%–15%) бөгөөд бусад нь медулляр хавдар, салст хавдар зэрэг харьцангуй ховор төрлүүд байна.
2. Молекулын дэд хэв шинжилгээ (ER, PR, HER2 байдлаар)
① Luminal A (хамгийн түгээмэл)：HR эерэг / HER2 сөрөг; дааврын эмчилгээнд мэдрэг, урьдчилсан таамаг харьцангуй сайн.
② Luminal B：HR эерэг / HER2 эерэг эсвэл өсөлтийн идэвх өндөр; дааврын эмчилгээ ± хими эмчилгээ ± чиглэсэн эмчилгээ шаардлагатай байж болно.
③ HER2 хэт илэрхийлэлтэй төрөл：HR сөрөг / HER2 эерэг; анти-HER2 чиглэсэн эмчилгээ голлодог.
④ Гурвал сөрөг хөхний хорт хавдар (TNBC)：HR сөрөг / HER2 сөрөг; түрэмгий шинжтэй, ихэвчлэн хими эмчилгээ үндсэн арга болдог.
1. Удамшлын хүчин зүйл：ойролцоогоор 5%–10% нь удамшлын генийн (жишээ нь:BRCA1/2) мутацтай холбоотой.
2. Дааврын өртөлт：дотоод шүүрлийн эстроген дааврын удаан хугацааны өндөр өртөлт (жишээ нь:сарын тэмдэг эрт ирэх, цэвэршилт оройтох, төрөөгүй байх гэх мэт) нь гол эрсдэл. Гадаад даавар (жишээ нь: цэвэршилтийн дараах дааврын эмчилгээ) ч эрсдэлийг нэмэгдүүлэх боломжтой.
3. Амьдралын хэв маяг：хөдөлгөөний дутагдал, таргалалт (ялангуяа цэвэршилтийн дараа), согтууруулах ундааг хэтрүүлэн хэрэглэх гэх мэт.
4. Бусад хүчин зүйл：цээжний хэсэгт өмнө нь туяа эмчилгээ хийлгэж байсан түүх, зарим хоргүй хөхний эмгэг зэрэг.
1. Тогтмол скрининг：удирдамжийн дагуу клиник үзлэг, хөхний хэт авиан шинжилгээ (УДХ) болон/эсвэл маммографи хийлгэх. Өндөр эрсдэлтэй бүлэгт эрт эхлүүлэх бөгөөд шаардлагатай тохиолдолд MRI нэмэх боломжтой.
2. Эрүүл амьдрал：жингээ эрүүл түвшинд барих, тэнцвэртэй хооллох, тогтмол хөдөлгөөн хийх, архи хэрэглэхийг хязгаарлах, тамхи татахаас зайлсхийх.
3. Эрсдэлийн менежмент：хөхөөр хооллолтыг дэмжих, дааврын орлуулах эмчилгээг болгоомжтой хэрэглэх.
4. Өндөр эрсдэлийн урьдчилан сэргийлэлт：туйлын өндөр эрсдэлтэй хүмүүс (жишээ нь: генийн мутац тээгчид) эмийн урьдчилан сэргийлэлт эсвэл урьдчилан сэргийлэх мэс заслыг авч үзэж болно.
Төгсгөл：
Гуангжоу Жиньшажоу хавдрын эмнэлэг онцлон тэмдэглэхдээ, хөхний хорт хавдар нь “архаг өвчний менежмент”-ийн үе шат руу шилжиж байна гэж үздэг. Хариу арга хэмжээний гол нь шинжлэх ухаанч урьдчилан сэргийлэлт болон стандартчилсан оношилгоо-эмчилгээ бөгөөд тогтмол скрининг, бага инвазив болон нөхөн сэргээх технологийг ашигласнаар эмчилгээний үр дүнг хангахын зэрэгцээ өвчтөний амьдралын чанарыг мэдэгдэхүйц сайжруулах боломжтой. Эерэг хандлагаа хадгалж, мэргэжлийн эмнэлгийн багтай идэвхтэй хамтран ажиллах нь урт хугацааны сэргэлтийн гол цөм юм.