Цуманд Буцах
Хэрэглэх нөхцөл
1.Туяаны дараах эмчилгээнд илүү тохирох нөхцөл байдал
Байршил : Голомт хөндий эрхтэн дотор эсвэл гадаргуу,салстын гадаргуу дээр байрласан (жишээ нь:умайн хүзүү, үтрээ, улаан хоолой, гуурсан хоолой, шулуун гэдэс, арьс, амны хөндий гэх мэт) тул эх үүсвэр байрлуулах төхөөрөмжийг зорилтот эзлэхүүнд ойр байрлуулана.
Хэсгийн хүчдэл: Голомт чухал эрхтэнд ойр байрлаж, тунг гол бүсэд илүү төвлөрүүлэх, эргэн тойрны эдийн туяанд өртөлтийг багасгахыг зорих тохиолдол.
• Гадна туяажуулалтын дараах нэмэлт тун: Гадна туяажуулалт дууссаны дараа анхдагч голомт үлдэгдэл голомтыг хэсгийн түвшинд нэмэлтээр хүчтэй болгох.
• Мэс заслын дараах нэмэлт: Мэс заслын дараа эмгэг судлал ба дахилтын эрсдэлийг үнэлсний үндсэн дээр хэсгийн өндөр эрсдэлтэй бүсэд нэмэлт туяажуулалт хийх шаардлагатай тохиолдол.
• Шинж тэмдгийг намдаах: Хавдартай холбоотой цус алдалт эсвэл хөндий эрхтний нарийсал,түгжрэл илэрсэн үед үнэлгээ хийсний дараа цус тогтоох, эсвэл шинж тэмдгийг намдаах зорилгоор хэрэглэж болно.
2.Түгээмэл өвчнүүд
• Хөндий доторх эмчилгээ: Уушгины хавдар, улаан хоолойн хавдар, шулуун гэдэсний хавдар, умайн хүзүүний хавдар, хамар-залгиурын хавдар
• Эдийн завсрын суулгалт эмчилгээ: Гадаргуугийн хатуу хавдар, ясны хавдар, хөхний хавдар, түрүү булчирхайн хавдар, хэлний хавдар
• Мэс заслын үед суулгалт, мэс заслын дараах эмчилгээ: Цөсний сувгийн хавдар, нойр булчирхайн хавдар, элэгний хавдар, хэвлийн хөндийн масс
• Наалт,аппликацийн эмчилгээ: Арьсны хавдар, амны хөндийн хавдар
Тодорхой тохирох байдал, эмчилгээний арга болон курсийн зохион байгуулалтыг туяа эмчилгээний баг дүрс оношилгоо болон шинжилгээний үр дүнд тулгуурлан үнэлсний дараа тогтооно.
1.Зорилтот хэсэгт илүү ойр, хэсгийн нэмэлт тун хийхэд тохиромжтой
Цацрагийн эх үүсвэр нь аппликатороор дамжин голомтын хөндий дотор эсвэл ойролцоох эдэд хүрч, зорилтот хэсэгт илүү ойр байрлах боломжтой. Гадна туяажуулалтын үед цацрагийн зам нь тодорхой хэмжээний хэвийн эдийг дайран өнгөрөх шаардлагатай тул хэсгийн хүчдэл хязгаарлагдмал байж болно. Тохирох эсэхийг үнэлсний үндсэн дээр туяаны дараах эмчилгээ нь хавдрын төв хэсэгт тунг нэмэгдүүлэхэд илүү ашигтай.
2.Тун илүү төвлөрч, эргэн тойрны эрхтний өртөлт илүү хянагдана
Цацрагийн эх үүсвэрийг катетерээр голомтын хажууд эсвэл дотор нь хүргэж, хүчтэй болгох шаардлагатай бүсэд тунг илүү төвлөрүүлнэ. Зорилтот хэсгээс холдох тусам тун хурдан буурдаг. Давсаг, шулуун гэдэс зэрэг чухал эрхтэнд ойр байрласан голомтын хувьд эмчилгээний гол зорилтыг хангахын зэрэгцээ эргэн тойрны эдийн шаардлагагүй туяанд өртөлтийг багасгахад илүү сайн.
3.Дотор туяа + гадна туяа, эмчилгээ илүү бүрэн уялдана
Тухайн хэсэгт илүү төвлөрч, эргэн тойрны өртөлт харьцангуй бага байх онцлогоос шалтгаалан зарим өвчинд клиникийн практикт дотор туяа ба гадна туяаг хавсран хэрэглэх нь түгээмэл (жишээ нь:умайн хүзүүний хавдар, умайн салстын хавдар гэх мэт). Гадна туяа нь хамруулах шаардлагатай эзлэхүүнийг бүрхэж, дотор туяа нь анхдагч голомт эсвэл өндөр эрсдэлтэй бүсийг хэсгийн түвшинд хүчтэй болгоно. Хоёрыг уялдуулах нь эмчилгээг илүү бүрэн, илүү зорилтот болгоход тусална.
4.3D төлөвлөгөө ба суулгалтын техник, хувь хүнд илүү тохируулна
Уламжлалт 2D аргаас ялгаатайгаар 3D туяаны дараах эмчилгээ нь дүрсэнд суурилан илүү нарийн төлөвлөгөөний зураглал, тунгийн үнэлгээ хийх боломж олгодог бөгөөд хавдрын хамрах хүрээ ба анатомийн нөхцөлөөс хамааран хөндийн доторх аппликаторыг уян хатан сонгоно. Зөвхөн хөндийн доторх хэрэгслээр хангалттай хамрах боломжгүй тохиолдолд эдийн завсрын суулгалтыг хавсарган хэрэглэх замаар тунгийн тархалтыг голомтын хамрах хүрээнд илүү нийцүүлэхэд тусална.
Туяаны дараах эмчилгээнд эмчилгээний чанар ба туршлагыг бодитоор тодорхойлох хүчин зүйл нь зөвхөн төхөөрөмж биш, мөн 3D төлөвлөгөө боловсруулах чадавх, багийн уялдаа, гадна туяажуулалттай холболт, бүх үе шатны чанарын хяналт юм. Манай эмнэлэг эдгээр гол холбоосуудад харьцангуй бүрэн бүрдүүлэлт, туршлага хуримтлуулсан.
Манай эмнэлэг Varian GammaMedplus iX өндөр тунгийн хурдтай Туяаны дараах эмчилгээний төхөөрөмжөөр тоноглогдсон. Дүрсээр хэв авхуулсны үндсэн дээр 3D төлөвлөгөө, тунгийн үнэлгээ хийх боломжтой бөгөөд эрхтний тунгийн хязгаарлалтын нөхцөлд хувь хүнд тохируулан оновчлох дэмжлэгтэй. Систем нь цацрагийн эх үүсвэрийг алсын удирдлагаар автоматаар илгээх, буцаан татах боломжтой бөгөөд олон төрлийн хөндийн доторх аппликатороор иж бүрдсэн тул өөр өөр анатомийн бүтэц, эмчилгээний хэрэгцээнд тохируулан сонгоход оршино. Ингэснээр төлөвлөгөөний хэрэгжилт илүү тогтвортой, илүү хянагдах боломжтой болно.
Манай эмнэлэгт туяаны дараах эмчилгээ нь ихэвчлэн дан ганц тусгаар эмчилгээ биш, харин нэгдмэл эмчилгээний нэг хэсэг байдаг. MDT хамтын ажиллагаагаар дамжуулан бид туяаны дараах эмчилгээг гадна туяажуулалт болон шаардлагатай интервенц, бичил мэс засал эсвэл системийн эмчилгээ зэрэг бусад холбоотой илүү жигд уялдуулж чадна. Мөн манай гадна туяажуулалтын платформын бүрдүүлэлт сайн, төхөөрөмж ба технологийн зам сонголт илүү уян хатан, олон хувилбартай тул гадна туяагаар хамрах хүрээг бүрхэх, дотор туяагаар хосолсон стратегийг боловсруулахад орших бөгөөд илүү бүрэн "нэг цэгийн" эмчилгээний уялдаа бий болгоно.
Аюулгүй байдал ба туршлагын хувьд манай эмнэлэг чанарын хяналт, аюулгүй ажиллагааны менежментийн урсгалыг байгуулж, төхөөрөмжийн төлөв, төлөвлөгөөний хяналт-шалгалт, гол алхмуудын давхар нягталгаа,хэв ба эмчилгээний хэрэгжилт зэрэг үе шатуудад стандартчилсан менежмент хэрэгжүүлдэг бөгөөд эмчилгээний дараах хяналт, урвалын менежментийн зөвлөмжийг өгдөг.
Өвчтөний хувьд энэ нь эмчилгээний явц илүү тогтвортой, замнал илүү тодорхой, мөн тав тух ба эмчилгээний дараах менежментэд илүү анхаардаг гэсэн үг. Олон улсын өвчтөнд зориулан бид олон хэлний харилцааны дэмжлэг, үзлэгийн зохион байгуулалтын дэмжлэг үзүүлж, үнэлгээ, эмчилгээ, дахин үзлэг-хяналтыг илүү жигд болгоно.
Туяаны дараах эмчилгээ нь ойрын зайны туяа эмчилгээ,дотор туяа эмчилгээ буюу битүү эх үүсвэрийн эмчилгээ гэж мөн нэрлэгддэг. Аргачлал нь эхлээд цацрагийн эх үүсвэргүй аппликатор эсвэл катетерыг тохирох байрлалд байрлуулж, дараа нь төхөөрөмж төлөвлөгөөний дагуу цацрагийн эх үүсвэрийг сувгаар дамжуулан илгээж туяажуулалтыг гүйцэтгээд, дуусмагц автоматаар буцаан татдаг тул "дараа-ачаалалт" гэж нэрлэдэг. Энэ технологийг дангаар хэрэглэх боломжтой бөгөөд мөн мэс засалаас гадна туяа эмчилгээ болон шаардлагатай системийн эмчилгээтэй хавсран хэрэглэх нь түгээмэл бөгөөд харилцан нөхөх үр нөлөөг зорьдог.
1.Автомат эх үүсвэр илгээж туяажуулах: Эмчилгээний үед эхлээд катетерыг байрлуулна. Туяа эмчилгээний үе шатанд туяаны дараах төхөөрөмж нь хамгаалалт болон алсын удирдлагын нөхцөлд цацрагийн эх үүсвэрийг катетерээр дамжуулан төлөвлөгөөнд тогтоосон саатлын цэгүүдэд хүргэж, тогтоосон хугацаагаар саатуулан туяажуулна. Дараа нь эх үүсвэрийг автоматаар буцаан татдаг тул биед цацрагийн эх үүсвэр үлдэхгүй.
2.Цацрагийн хавдарт үзүүлэх нөлөө: Цацрагийн эх үүсвэрээс ялгарах цацраг нь хавдрын эсэд шууд, эсвэл чөлөөт радикалаар дамжин шууд бусаар ДНХ-ийн гэмтэл үүсгэж, хавдрын эсийн өсөлт ба хуваагдлыг дарангуйлснаар эмчилгээний зорилгод хүрнэ. Эх үүсвэр голомтод ойр байрладгаас шалтгаалан зорилтот хэсгийн тун илүү төвлөрч, зорилтот хэсгээс холдох тусам тун хурдан буурна.
3.Өндөр тунгийн хурд (HDR): HDR нь нэгж хугацаанд тунгийн гаралт өндөр гэсэн утгатай тул нэг удаагийн бодит туяажуулалтын хугацаа ихэвчлэн богино (олон тохиолдолд минутын түвшинд) байдаг. Энэ нь туяажуулалтын үе шатыг илүү үр ашигтай болгож, өвчтөн тогтвортой байрлал хадгалах шаардлагатай хугацааг багасгах, эмчилгээний туршлагыг сайжруулахад тусална.
1.Үнэлгээ, шинжилгээ ба төлөвлөгөөний харилцаа: дүрс оношилгоо болон шаардлагатай цусны шинжилгээгээр туяаны дараах эмчилгээнд тохирох эсэхийг үнэлнэ. Эмч эмчилгээний арга ба анхаарах зүйлсийг тайлбарлаж, гадна туяа эмчилгээ зэрэг хавсарсан эмчилгээ шаардлагатай эсэхийг ярилцан, мэдээлэлтэй зөвшөөрлийг бүрдүүлнэ.
2.Урьдчилсан бэлтгэл: Эмчийн заавраар хооллолт болон эмийн хэрэглээг тохируулна. Эмчилгээний өдөр шаардлагын дагуу шээс, өтгөнөө гаргах,зарим тохиолдолд давсаг дүүргэх,шээхээ барихтай хамтран ажиллах шаардлагатай.
3.Аппликатор эсвэл катетер байрлуулах: Хэсгийн мэдээ алдуулалт, тайвшруулах эмчилгээ эсвэл ерөнхий мэдээ алдуулалтын дор хөндий эрхтнээр дамжин аппликаторыг байрлуулна, эсвэл эдийн завсрын суулгалтын аргаар катетер,зүү байрлуулна.
4.Дүрсээр хэв авхуулах ба төлөвлөгөөг баталгаажуулах: CT/MRI байрлал тогтоолт хийж, дүрсэнд суурилан 3D төлөвлөгөө, тунгийн үнэлгээг гүйцэтгэж, туяа хийх байрлал ба хугацааны параметрүүдийг баталгаажуулна.
5.Туяа хийх ба эмчилгээний дараах ажиглалт: Туяаны дараах төхөөрөмж эх үүсвэрийг алсаас автоматаар илгээж туяажуулна. Дуусмагц эх үүсвэрийг буцаан татаж, хэрэгслийг авч (эсвэл эмчийн зааврын дагуу зохицуулна). Эмчилгээний дараа цус алдалт, өвдөлт, халдвар зэрэг байдлыг ажиглаж, сувилгааны зөвлөгөө болон дахин үзлэгийн зохион байгуулалтыг өгнө.
1.Эмчилгээ өвддөг үү? Мэдээ алдуулалт хэрэгтэй юу?
Хариулт: Таагүй мэдрэмж ихэвчлэн аппликатор эсвэл катетер байрлуулах үед илэрдэг бөгөөд хүн бүрт өөр. Эмч тухайн нөхцөлөөс хамааран хэсгийн мэдээ алдуулалт, тайвшруулах эмчилгээ эсвэл мэдээ алдуулалтыг сонгон хэрэглэх боломжтой бөгөөд энэ нь тав тухыг нэмэгдүүлэхэд чиглэнэ. Туяаны үед ихэвчлэн тод өвдөлт мэдрэгдэхгүй ч шаардлагын дагуу байрлалаа тогтвортой барих хэрэгтэй.
2.Нэг удаагийн эмчилгээ хэр удаан үргэлжлэх вэ? Хэдэн удаа хийх вэ?
Хариулт: Туяажуулалт өөрөө ихэвчлэн хэдэн минутас 30 минут хүртэл хэлбэлзэж болно. Гэхдээ үүнд байрлуулах, дүрсээр хэв авхуулах, төлөвлөгөөг баталгаажуулах зэрэг үе шат багтдаг тул нийт хугацаа 30 минутас хэдэн цаг хүртэл байж болох бөгөөд урсгал ба хувь хүний нөхцөлөөс хамаарна. Тодорхой курсийн төлөвлөгөөг эмч үнэлсний дараа боловсруулна.
3.Эмчилгээний дараа юуг анхаарах вэ?
Хариулт: Хөнгөн өвдөлт, бага хэмжээний цус алдалт нэмэгдэх, ойр ойрхон шээх эсвэл гэдэсний тавгүй байдал зэрэг шинж илэрч болох бөгөөд ихэнх нь шинж тэмдгийн дагуу намдаах боломжтой. Эмчийн заавраар амрах, тухайн хэсгийн ариун цэвэр сахих, төлөвлөгөөний дагуу дахин үзлэгт орох хэрэгтэй. Хэрэв удаан үргэлжилсэн их хэмжээний цус алдалт, халуурах, хүчтэй хэвлийн өвдөлт, эсвэл шээхэд хүндрэл зэрэг шинж илэрвэл эмчтэй яаралтай холбоо барина.
4.Зөвхөн дотор туяа эмчилгээ хийлгэж болох уу? Заавал гадна туяатай хавсрах ёстой юу?
Хариулт: Зарим нөхцөлд дотор туяа эмчилгээг дангаар хэрэгжүүлэх боломжтой. Гэхдээ олон өвчинд, ялангуяа умайн хүзүүний хавдрын радикал туяа эмчилгээ шаардлагатай нөхцөлд клиникийн практикт гадна туяа ба дотор туяаг хавсран хэрэглэх нь түгээмэл.Гадна туяа нь хамруулах шаардлагатай эзлэхүүнийг бүрхэж, дотор туяа нь анхдагч голомт эсвэл өндөр эрсдэлтэй бүсийг идэвхигүй болгоно. Хавсрах эсэх болон хэрхэн хослуулахыг эмч үнэлсний дараа тогтооно.
5.Туяаны дараах эмчилгээ үр тогтоох чадварт нөлөөлөх үү?
Хариулт: Нөлөөлөх боломжтой. Үр тогтоох төлөвлөгөөтэй өвчтөн эмчилгээний өмнө эмчтэйгээ бүрэн ярилцаж, шаардлагатай тохиолдолд үр тогтоох чадварыг үнэлүүлэх, үр тогтоох чадвар хадгалах зэрэг сонголтын талаар зөвлөгөө авах хэрэгтэй. Эмч үүнд тулгуурлан хувь хүнд тохируулсан төлөвлөгөө боловсруулна.
1.Тохиолдол 1:
Өвчтөн: эмэгтэй, 73 настай
2020 оны 2 сард умайн хүзүүний хавдар IA үе шат гэж оношлогдсон. Мэс заслын заалтгүй байсан бөгөөд өөр эмнэлэгт хими эмчилгээ болон интервенцийн эмчилгээ хийлгэсэн ч үр дүн хангалтгүй байсан.
Манай эмнэлгийн MDT баг оношилж, холбогдох шинжилгээнүүдийг бүрэн хийж, эмчилгээний төлөвлөгөөг тогтоосны дараа 2021 оны 4 сард умайн хүзүүний хавдрын радикал туяа эмчилгээ (гадна туяа + Туяаны дараах дотор туяа эмчилгээ) эхлүүлсэн.
Эмчилгээний өмнө ба дараах харьцуулалтаар хавдар мэдэгдэхүйц агшиж, бүрэн арилсан нь ажиглагдсан.
Өвчтөн: эмэгтэй, 53 настай
2020 оны 2 сард умайн хүзүүний хавдар IB үе шат гэж оношлогдсон. Мэс заслын заалтгүй байсан бөгөөд өөр эмнэлэгт хими эмчилгээ хийлгэсэн ч үр дүн хангалтгүй байсан.
Манай эмнэлгийн MDT баг оношилж, холбогдох шинжилгээнүүдийг бүрэн хийж, эмчилгээний төлөвлөгөөг тогтоосны дараа 2021 оны 3 сард умайн хүзүүний хавдрын радикал туяа эмчилгээ (Гадна туяа + Туяаны дараах дотор туяа эмчилгээ) эхлүүлсэн.
Эмчилгээний өмнө ба дараах харьцуулалтаар хавдар мэдэгдэхүйц агшиж, бүрэн арилсан нь ажиглагдсан.
