Цуманд Буцах
Бүдүүн гэдэсний хорт хавдар нь бүдүүн гэдэс эсвэл шулуун гэдсэнд үүсдэг хорт хавдар бөгөөд бүдүүн гэдэсний салстын хучуур эдээс гаралтай.Хавдарын үүсэл, хөгжил нь хэвийн салст, аденомоос хорт хавдар болох хүртэлх олон үе шаттай үйл явцыг туулдаг бөгөөд дэлхийд түгээмэл тохиолддог хоол боловсруулах замын хорт хавдрын нэг юм.
1.Аденокарцинома
Хамгийн түгээмэл төрөл бөгөөд хөхлөгт, гуурсан, салстат аденокарцинома зэрэг дэд хэв шинжүүдийг багтаана.
2.Хавтгай хучуур эсийн хавдар
Харьцангуй ховор бөгөөд ихэвчлэн шулуун гэдэс хошногоны сувгийн хэсэгт тохиолддог.
3.Адено-хавтгай хучуур эсийн хавдар
Аденокарцинома болон хавтгай хучуур эсийн хавдрын эдийн бүрэлдэхүүн зэрэг агуулдаг.
4.Ялгаран хөгжөөгүй хавдар
Хорт чанар өндөр, ялгаран хөгжил муу, эмчилгээний үр дүн харьцангуй муу.
5.Хромосомын тогтворгүй хэлбэр
Ихэнх хувийг эзэлдэг бөгөөд анеуплоид байдал болон гетерозигот алдагдлаар тодорхойлогдоно.
6.Микросателлит тогтворгүй хэлбэр
Линчийн шинж эсвэл спорадик MSI-тэй холбоотой бөгөөд эмчилгээний үр дүн харьцангуй сайн.
7.CpG метилжилтийн хэв шинж
Ихэвчлэн өндөр настай эмэгтэйчүүд болон бүдүүн гэдэсний баруун хагаст ажиглагдана.
8.BRAF мутацитай хэлбэр
Ихэнхдээ CIMP болон MSI-тэй холбоотой бөгөөд эмчилгээний үр дүн харьцангуй муу.
9.KRAS мутацитай хэлбэр
Анти-EGFR эмчилгээнд тэсвэртэй байхыг таамаглах чухал маркер болдог.
1.Удамшлын хүчин зүйл
Гэр бүлийн аденоматоз полипоз, Линчийн шинж зэрэг удамшлын өвчнүүд нь эрсдэлийг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлдэг.
2.Хооллолтын дадал
Өөх тос ихтэй, эслэг багатай хооллолт, мөн улаан мах болон боловсруулсан махны хэт хэрэглээ.
3.Амьдралын хэв маяг
Тамхи татах, архи хэрэглэх, хөдөлгөөний дутагдал, таргалалт нь гол эрсдэлийн хүчин зүйлс юм.
4.Гэдэсний өвчин
Шархлаат колит, Кроны өвчин зэрэг гэдэсний үрэвсэлт өвчний удаан хугацааны цочрол.
5.Насны хүчин зүйл
50-аас дээш насанд эрсдэл нэмэгддэг боловч залуу насанд өвчлөх хувь нэмэгдэж байна.
6.Гэдэсний бичил биетэн
Бичил биетний бүтэц алдагдах нь бүдүүн гэдэсний хорт хавдрын үүсэл, хөгжилтэй нягт холбоотой.
1.Тогтмол дүрс оношилгоо
Өтгөний далд цусны шинжилгээ нь анхан шатны дүрс оношилгоо, колоноскопи нь гол чухал арга хэмжээ нь юм. Ердийн хүн ам 50 наснаас эхлэн, харин өндөр эрсдэлтэй бүлэг түүнээс эрт хамрагдах шаардлагатай.
2.Эрүүл хооллолт
Хоолны эслэгийг нэмэгдүүлэх, улаан мах болон боловсруулсан махны хэрэглээг багасгах, жимс ногоо түлхүү хэрэглэх.
3.Амьдралын хэв маяг
Тамхинаас гарах, архийг хязгаарлах, зохистой хөдөлгөөн хийх, биеийн жинг хянах, удаан суухаас зайлсхийх.
4.Эрсдэлийн хүчин зүйл
Гэдэсний үрэвсэлт өвчнийг хянах, цусан төрлийн хүмүүсээс уг хавдраар өвчилсөн түүхийг анхаарах, тогтмол мэргэжлийн эрсдэлийн үнэлгээ хийлгэх.
Гуангжоугийн Хятадын уламжлалт анагаах ухааны их сургуулийн Жиньшажоу эмнэлэг онцлон тэмдэглэхдээ, бүдүүн гэдэсний хорт хавдрын өвчлөл өсөж, залуужих хандлагатай байна. Эрүүл амьдралын хэв маягийг түгээх, стандартчилсан дүрс оношилгоогоор эрт оношилж эрт эмчлэх, мөн үе шат болон молекулын онцлогт тулгуурлан мэс засал, бай эмчилгээ зэрэг хувь хүнд тохирсон төлөвлөгөө боловсруулах нь чухал. MDT загвар нь эмчилгээний үр дүн болон амьдралын чанарыг сайжруулахад чиглэнэ.
Бүдүүн гэдэсний хорт хавдар нь бүдүүн гэдэс эсвэл шулуун гэдсэнд үүсдэг хорт хавдар бөгөөд бүдүүн гэдэсний салстын хучуур эдээс гаралтай.Хавдарын үүсэл, хөгжил нь хэвийн салст, аденомоос хорт хавдар болох хүртэлх олон үе шаттай үйл явцыг туулдаг бөгөөд дэлхийд түгээмэл тохиолддог хоол боловсруулах замын хорт хавдрын нэг юм.
1.Аденокарцинома
Хамгийн түгээмэл төрөл бөгөөд хөхлөгт, гуурсан, салстат аденокарцинома зэрэг дэд хэв шинжүүдийг багтаана.
2.Хавтгай хучуур эсийн хавдар
Харьцангуй ховор бөгөөд ихэвчлэн шулуун гэдэс хошногоны сувгийн хэсэгт тохиолддог.
3.Адено-хавтгай хучуур эсийн хавдар
Аденокарцинома болон хавтгай хучуур эсийн хавдрын эдийн бүрэлдэхүүн зэрэг агуулдаг.
4.Ялгаран хөгжөөгүй хавдар
Хорт чанар өндөр, ялгаран хөгжил муу, эмчилгээний үр дүн харьцангуй муу.
5.Хромосомын тогтворгүй хэлбэр
Ихэнх хувийг эзэлдэг бөгөөд анеуплоид байдал болон гетерозигот алдагдлаар тодорхойлогдоно.
6.Микросателлит тогтворгүй хэлбэр
Линчийн шинж эсвэл спорадик MSI-тэй холбоотой бөгөөд эмчилгээний үр дүн харьцангуй сайн.
7.CpG метилжилтийн хэв шинж
Ихэвчлэн өндөр настай эмэгтэйчүүд болон бүдүүн гэдэсний баруун хагаст ажиглагдана.
8.BRAF мутацитай хэлбэр
Ихэнхдээ CIMP болон MSI-тэй холбоотой бөгөөд эмчилгээний үр дүн харьцангуй муу.
9.KRAS мутацитай хэлбэр
Анти-EGFR эмчилгээнд тэсвэртэй байхыг таамаглах чухал маркер болдог.
1.Удамшлын хүчин зүйл
Гэр бүлийн аденоматоз полипоз, Линчийн шинж зэрэг удамшлын өвчнүүд нь эрсдэлийг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлдэг.
2.Хооллолтын дадал
Өөх тос ихтэй, эслэг багатай хооллолт, мөн улаан мах болон боловсруулсан махны хэт хэрэглээ.
3.Амьдралын хэв маяг
Тамхи татах, архи хэрэглэх, хөдөлгөөний дутагдал, таргалалт нь гол эрсдэлийн хүчин зүйлс юм.
4.Гэдэсний өвчин
Шархлаат колит, Кроны өвчин зэрэг гэдэсний үрэвсэлт өвчний удаан хугацааны цочрол.
5.Насны хүчин зүйл
50-аас дээш насанд эрсдэл нэмэгддэг боловч залуу насанд өвчлөх хувь нэмэгдэж байна.
6.Гэдэсний бичил биетэн
Бичил биетний бүтэц алдагдах нь бүдүүн гэдэсний хорт хавдрын үүсэл, хөгжилтэй нягт холбоотой.
1.Тогтмол дүрс оношилгоо
Өтгөний далд цусны шинжилгээ нь анхан шатны дүрс оношилгоо, колоноскопи нь гол чухал арга хэмжээ нь юм. Ердийн хүн ам 50 наснаас эхлэн, харин өндөр эрсдэлтэй бүлэг түүнээс эрт хамрагдах шаардлагатай.
2.Эрүүл хооллолт
Хоолны эслэгийг нэмэгдүүлэх, улаан мах болон боловсруулсан махны хэрэглээг багасгах, жимс ногоо түлхүү хэрэглэх.
3.Амьдралын хэв маяг
Тамхинаас гарах, архийг хязгаарлах, зохистой хөдөлгөөн хийх, биеийн жинг хянах, удаан суухаас зайлсхийх.
4.Эрсдэлийн хүчин зүйл
Гэдэсний үрэвсэлт өвчнийг хянах, цусан төрлийн хүмүүсээс уг хавдраар өвчилсөн түүхийг анхаарах, тогтмол мэргэжлийн эрсдэлийн үнэлгээ хийлгэх.
Гуангжоугийн Хятадын уламжлалт анагаах ухааны их сургуулийн Жиньшажоу эмнэлэг онцлон тэмдэглэхдээ, бүдүүн гэдэсний хорт хавдрын өвчлөл өсөж, залуужих хандлагатай байна. Эрүүл амьдралын хэв маягийг түгээх, стандартчилсан дүрс оношилгоогоор эрт оношилж эрт эмчлэх, мөн үе шат болон молекулын онцлогт тулгуурлан мэс засал, бай эмчилгээ зэрэг хувь хүнд тохирсон төлөвлөгөө боловсруулах нь чухал. MDT загвар нь эмчилгээний үр дүн болон амьдралын чанарыг сайжруулахад чиглэнэ.